برنامه دوم: انکشاف نصاب، تربیه معلم و تعلیمات ساینس و تکنالوجی

این برنامه دارای سه برنامه فرعی می باشد: انکشاف نصاب، تربیه معلم و تعلیمات ساینس و تکنالوجی می باشد.

برنامه فرعی 1.2: انکشاف نصاب
 هدف کلی
فراهم نمودن کتب درسی، مواد ممد درسی و مواد آموزشی با کیفیت، مطابق نصاب تعلیمی جدید، مبتنی بر اساسات اسلامی و ارزشهای ملی، با در نظرداشت معیارهای علمی معاصر و نیازمندی های فعلی و آیندۀ جامعه.

اهداف   
•    نصاب تعلیمی و مواد درسی و آموزشی مکاتب تعلیمات عمومی و مدارس به طور منظم انكشاف يافته و مورد بازنگري قرار مي گيرند.
•    تا سال 1393، سيستم ارزیابی پیشرفت تعليمي  شاگردان صنوف ابتدائی و ثانوی در سراسر کشور انكشاف يافته و تطبيق مي شود.
•    تمامی شاگردان مکاتب عمومی و مدارس از سال 1389 همه ساله به مجموعه کامل کتب درسی دسترسی دارند
•    تا سال 1390، براي همه معلمان كتاب راهنماي معلم فراهم مي شود.
چهارچوب نصاب جدید برای دوره های ابتدایی و متوسطه و مدارس اسلامی انکشاف یافته است. کتابهای جدید دوره ابتدائیه انکشاف یافته، چاپ و توزیع شده است. انکشاف کتابهای جدید دوره متوسطه در حال انجام است، اما فعلاً کتابهای قدیمی بعد از اصلاحات و تجدید نظر اندک دوباره چاپ شده و به مکاتب توزیع شده است. تدوین کتابهای درسی و رهنماهای معلم برای تعلیمات اسلامی نیز در حال اجراست. وزارت به طور مستمر کیفیت معارف را از طریق بازنگري  و تجدید نصاب و کتب درسی بهبود می بخشد.

به منظور افزایش کیفیت تمامی نصاب هایی که برای وزارت انکشاف داده می شود، یک انستیتوت ملی انکشاف نصاب در سال 1390 تأسیس خواهد شد. این انستیتوت وظیفه تدوین پالیسی های نصاب برای تعلیمات عمومی و اسلامی را به عهده خواهد داشت و پروسه های انکشاف نصاب برای تربیه معلم، تعلیمات تخنیکی و مسلکی و سوادآموزی را نیز هماهنگ خواهد ساخت. همچنین در تشکیل جدید ریاست انکشاف نصاب تعلیمی، دو بخش دیگر نیز ایجاد شده است تا امور مربوط به مواد درسی برای تعلیمات فراگیر و خاص، و تعلیمات قبل از مکتب را به پیش برد.
ریاست انکشاف نصاب در سال 1389 کار بر روی یک بانک سوالات را که به برای سیستم امتحانات ملی به کار می رود، آغاز خواهد کرد. این سیستم در سال 1390 برای صنف 9 به صورت آزمایشی اجرا خواهد شد. این سیستم در سطح ملی ابتدا برای شاگردان صنوف 9 در سال 1393 و در سالهای بعدی برای صنوف 3 و 6 تطبیق خواهد شد.

برنامه فرعی 2.2: تربیه معلم

هدف کلی
انکشاف قابلیت های اساسی معلمان ذکور و اناث جهت بهبود کیفیت تدریس و پيشرفت تعليمي  شاگردان در مکاتب عمومی و مدارس دینی
اهداف
•    دسترسی معلمان موجود و فارغان صنف 12 از مناطق دور دست به مراکز حمایوی معلمان و دارالمعلمین ها جهت آموزش های قبل از خدمت و داخل خدمت و آموزش های تسریعی ارتقای سویۀ تحصیلی آنها افزايش مي يابد.
o    سويه تحصيلي 60 هزار معلم موجود به صنف 14 ارتقا داده شده و مهارت هاي تدريسي و دانش مضموني آنها بهبود داده مي شود.
o    تا سال 1393، 50 هزار معلم صنف 12 (%45 اناث) از ولسوالي هاي كه به معلمان مسلكي نياز دارند جذب و آموزش داده مي شوند.
•    تا سال 1392 حداقل 80 فیصد معلمان امتحان قابلیت ها را موفقانه سپری مینمایند.
•    سیستم رشد مسلکی دایمی برای تمام معلمان و كارمندان اداري(به شمول زینۀ صعودی ارتقای مسلکی (Teacher Career Ladder)) ايجاد مي ود. اين سيستم شامل آموزش های کوتاه مدت داخل خدمت برای رفع نیاز های در حال تغیر آنها مي باشد.
•    مشوق و امکانات اعاشه و اباته به منظور جذب تعداد بیشتر محصلان و معلمان در مراکز تربیه معلم ولایتی و ولسوالی ها با در نظرداشت اولویت برای اناث فراهم مي شود.
•    کتاب درسی و مواد آموزشی عصری و با کیفیت برای محصلان و استادان برای آموزش های کوتاه مدت و دراز مدت جهت بهبود متداوم کیفیت تدریس و آموزش و ارتقای نتایج آموزشی محصلان فراهم مي شود.
•    به منظور بهبود ارتقاي قابليت هاي استادان تربيه معلم و ظرفيت تدريسي معلمان و بهبود نتايج پيشرفت تعليمي شاگردان، سيستم ارتقاي ظرفيت استادان تربيه معلم و كارمندان اداري دار المعلمين ها و رياست تربيه معلم ايجاد مي شود.
آکادمی ملی تربیه معلم در سال 1386 برای آموزش مربیان معلم تأسیس شده است اما هنوز دارای یک نصاب درسی مناسب نبوده و هنوز وابسته به استادان  خارجی می باشد. وزارت  38 مراکز تربیه معلم مجهز به لیلیه هایي براي شاگردان ذكور و اناث، و 47 الحاقیه تربیه معلم در ولسوالی ها و شهر کابل تأسیس کرده است. جهت بهبود دسترسی معلمین به برنامه های تربیه معلم و ارتقای ظرفیت و سویه علمی معلمین، وزارت پلان نموده است تا 4 مركز تربیه معلم دیگر را در ولایات و حداقل یک مرکز حمایت از معلمان (TRC) را در ولسوالی ها تأسیس نماید. به منظور فراهم آوری مربیان معلم با کیفیت تر به خصوص در ولسوالی ها و مناطق دوردست، ریاست تربیه معلم پلان نموده است تا 2218  استاد دايمي را تا سال 1393 استخدام نماید.
در سال 1387، تعداد کل معلمانی که در مراکز تربیه معلم شامل بوده اند به 33062 تن (39 فیصد اناث) رسیده است و به تعداد 8497 معلم (33 فیصد زنان) از مراکز تربیه معلم فارغ شده اند. به منظور رسیدگی به کمبود معلم در ولسوالی ها و مناطق دوردست، وزارت پلان نموده است تا امکانات اعاشه و اباته و تشویقی های منطقوی را در بعضی ولایات عرضه نماید.
به منظور ارتقای کیفیت تدریس و آشنایی معلمان با روشهای تدریس و محتوای نصاب، مواد آموزشی برای برنامه های انست  یک و دو انکشاف یافته است و انکشاف مواد برای برنامه های انست 3 و 4 در جریان است. تا سال 1393، تمامی مکاتب عمومی و اسلامی برنامه های انست 1، 2 و 3 را تکمیل و حداقل 50 فیصد آنها برنامه برنامه های انست 4 را تکمیل می نمایند.
به منظور بهبود پلانگذاری، اداره و نظارت فعالیت های تربیه معلم در مرکز و ولایات در طول پنج سال آینده، 600 کارمند دائمی و قراردادی استخدام خواهند شد.

برنامه فرعی 3.2: تعلیمات ساینس و تکنالوجی
هدف کلی

انکشاف قابلیت های اساسی معلمان و مکاتب جهت ایجاد،  نگهداري و استفاده از مواد و لابراتوارهای ساینس و تکنالوجی برای ارتقای کیفیت تدريس ساینس و تکنالوجی
اهداف
•    مکاتب تعليمات عمومي و تعليمات اسلامي به لابراتوار و كيت هاي ساينس و ديگر مواد مواد آموزشي تجهيز مي شود.
•    معلمان ساينس/رياضي و تكنالوژي ارتباطي و معلوماتي در ارتباط با روش هاي استفاده از لابراتوار و ديگر مواد آموزشي محلي براي تدريس ساينس و رياضي و نيز انجام آزمايش هاي لابراتواري آموزش داده مي شوند.
به منظور ارتقای کیفیت آموزش ساینس و تکنالوجی در سراسر کشور، وزارت پلان نموده است تا یک مرکز ملی تعلیمات ساینس و تکنالوجی را با الحاقیه های آن در ولایات ایجاد نماید. این مراکز و الحاقیه های آن رهنماهای آزمایش ساینس را انکشاف داده و به معلمان و مکاتب برای ایجاد لابراتوارهای ساینس کمک تخنیکی می نماید، و به معلمان نحوه استفاده از مواد و آزمایشات را به عنوان جزوی از پروسه تدریس آموزش می دهند. این مرکز یک مکانیزم منظم جهت نظارت و ارزیابی تدریس و یادگیری ساینس و ریاضیات ایجاد نموده و در زمینه پیشرفت های جدید در عرصه علوم و ریاضیات و تکنالوجی معلوماتی ارتباطی و روشهای تدریس به منظور بهبود تدریس و یادگیری در این عرصه ها تحقیقات می نماید.  
از طریق ارائه یک سلسله برنامه های آموزشی با کیفیت، وزارت ظرفیت کارکنان مرکز ملی تعلیمات ساینس و تکنالوجی و الحاقیه های آن در ولایات را افزایش می دهد.